AN TOÀN TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG – ĐỒNG HÀNH CÙNG CON TRONG THẾ GIỚI SỐ
Ngày nay, internet và các thiết bị thông minh đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày của trẻ em. Các con có thể học tập, giải trí, kết nối với bạn bè chỉ qua một chiếc điện thoại hay máy tính bảng. Không gian mạng mang đến nhiều lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu trẻ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Với trẻ ở độ tuổi tiểu học, khả năng tự bảo vệ bản thân trên môi trường số còn hạn chế. Trong quá trình đồng hành cùng học sinh, chúng tôi nhận thấy một số nguy cơ thường gặp mà các con có thể đối mặt khi sử dụng internet. Đó là việc vô tình chia sẻ thông tin cá nhân như hình ảnh, tên tuổi, số điện thoại, địa chỉ… mà chưa lường hết được hậu quả. Một số trẻ có thể tiếp cận những nội dung chưa phù hợp với lứa tuổi như hình ảnh bạo lực, ngôn từ tiêu cực, thông tin sai lệch hoặc các trào lưu không lành mạnh. Bên cạnh đó, tình trạng trêu chọc, chế giễu hay bắt nạt qua mạng cũng có thể khiến trẻ cảm thấy buồn bã, lo lắng và mất tự tin.
Vì vậy, việc bảo vệ trẻ trên không gian mạng rất cần sự đồng hành chủ động của gia đình. Phụ huynh có thể cùng con xây dựng “3 lớp bảo vệ” đơn giản nhưng hiệu quả. Thứ nhất, giúp con hiểu những nguyên tắc cơ bản để tự bảo vệ mình khi online như: không chia sẻ thông tin cá nhân với người lạ, không trò chuyện với người mình không quen biết ngoài đời, biết dừng lại khi cảm thấy khó chịu và luôn báo cho người lớn khi gặp điều khiến con lo lắng trên mạng. Thứ hai, gia đình giữ vai trò định hướng, giám sát phù hợp với độ tuổi, không kiểm soát quá chặt nhưng cũng không buông lỏng. Thứ ba, nhà trường và Phòng Tâm lý học đường luôn sẵn sàng hỗ trợ khi trẻ hoặc phụ huynh cần tư vấn, chia sẻ.
Một nội dung quan trọng mà phụ huynh cần đặc biệt lưu ý là độ tuổi sử dụng mạng xã hội. Theo quy định chung của nhiều nền tảng phổ biến hiện nay như Facebook, TikTok, Instagram, YouTube…, trẻ phải từ đủ 13 tuổi trở lên mới được phép tạo tài khoản cá nhân. Điều này có nghĩa là học sinh tiểu học chưa đủ độ tuổi phù hợp để sử dụng mạng xã hội một cách độc lập. Với các con nhỏ, phụ huynh nên:
- Hạn chế hoặc không cho trẻ tự tạo tài khoản mạng xã hội.
- Nếu cho trẻ xem nội dung trực tuyến, cần có sự giám sát của người lớn, sử dụng chế độ dành cho trẻ em (kids mode) hoặc các ứng dụng phù hợp với lứa tuổi.
- Thỏa thuận rõ ràng với con về thời gian sử dụng thiết bị, mục đích sử dụng và những nội dung được phép xem.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất vẫn là sự kết nối giữa cha mẹ và con cái. Hãy dành thời gian trò chuyện với con về internet bằng thái độ nhẹ nhàng, lắng nghe và tôn trọng. Khi trẻ cảm thấy an toàn và được tin tưởng, các con sẽ sẵn sàng chia sẻ những trải nghiệm chưa tốt trên không gian mạng, từ đó nhận được sự hỗ trợ kịp thời từ gia đình và nhà trường.
An toàn trên không gian mạng không phải là việc “cấm đoán”, mà là hành trình đồng hành, hướng dẫn và bảo vệ con từng bước, để các con lớn lên an toàn, tự tin và lành mạnh trong thế giới số.
